5 tips voor een onderhandse lening

13 jul 20268 min leestijdWij houden ons aan

Lees hoe je een onderhandse lening slim regelt. Van contract en rente tot belastingregels bij de Belastingdienst.

Een blanco overeenkomst met pen en muntstapels ligt op een keukentafel tussen twee lege stoelen.

Ontdek de voordelen van onderhandse leningsconstructies

Wanneer je geld leent zonder de tussenkomst van een bank of kredietverstrekker, spreken we van een onderhandse lening.

Hierbij leen je geld van bijvoorbeeld familie, vrienden of kennissen.

Het is essentieel om duidelijke afspraken te maken over de terugbetaling en de rente om de relatie tussen beide partijen te behouden.

In dit artikel delen we enkele handige tips over particulier geld lenen, zodat je goed voorbereid bent.

5 tips voor het afsluiten van een onderhandse lening

Ontdek hoe je verstandig kunt handelen bij het afsluiten van een onderhandse lening.

Deze leningen, waarbij je geld leent van familieleden, vrienden of andere bekenden, kunnen een handige oplossing zijn.

Het is wel cruciaal om duidelijke afspraken te maken over terugbetaling en rente om eventuele misverstanden te voorkomen en de relatie te behouden.

In dit hoofdstuk delen we vijf waardevolle tips om ervoor te zorgen dat jouw onderhandse lening soepel en succesvol verloopt.

1. Particuliere lening zonder BKR-toetsing

Leen je geld bij een bank of kredietverstrekker? Dan wordt deze persoonlijke lening of doorlopend krediet geregistreerd bij het Bureau Krediet Registratie (BKR).

Ook rood staan bij de bank of een aankoop op afbetaling zorgt voor een BKR-registratie. Bij het afsluiten van een nieuwe lening of hypotheek vindt er een BKR-toetsing plaats.

De kredietverstrekker kijkt of je je betaalverplichting altijd netjes nakomt. Is dat niet het geval? Dan wordt het lastig om een nieuwe lening of een hypotheek af te sluiten.

Bij een onderhandse lening vindt er geen BKR-toetsing plaats. Voor veel mensen is dat een reden om hiervoor te kiezen. Ook wordt de lening niet geregistreerd bij het BKR.

Zorg wel dat je goed weet aan wie je geld uitleent, of van wie je een bedrag leent. Maak van tevoren altijd goede afspraken over de terugbetaling van de lening en de rente.

2. Contract onderhandse lening

Schrijf de afspraken die je maakt over de onderhandse lening zo duidelijk mogelijk op.

Een simpele schuldbekentenis is gewoon rechtsgeldig, zelfs als die via e-mail, WhatsApp of sms is afgegeven.

Wij raden je echter aan om een contract op te stellen bij een particuliere lening. Hierin leg je de volgende zaken vast:

Het leenbedrag.
Waarvoor het geleende bedrag wordt gebruikt. Bijvoorbeeld voor het kopen van een auto of caravan, het aflossen van een andere schuld of meer financiële ruimte.
Hoeveel rente er wordt betaald.
Wanneer de aflossingen en rente betaald moeten worden. Dit kan bijvoorbeeld in maandelijkse termijnen zijn.

Op deze pagina van NIBUD vind je een goed voorbeeld voor zo'n overeenkomst.

3. Marktconforme rente bij onderhandse lening

Veel mensen zien een onderhandse lening als een manier om goedkoop geld te lenen. Dat klopt niet helemaal. Ook bij deze leenconstructie is het verstandig om een marktconforme rente te vragen.

Dit houdt in dat de rente niet te veel afwijkt van de rente die een bank of kredietverstrekker vraagt over een vergelijkbare lening.

Is de rente te laag of ontbreekt deze? Dan ziet de Belastingdienst het verschil als een schenking. Degene die het geld leent, moet dan schenkbelasting betalen over het renteverschil. Dat kan in 2026 oplopen tot 40%.

Dit geldt niet als het rentevoordeel onder de jaarlijkse schenkvrijstelling blijft. In 2026 bedraagt de vrijstelling voor kinderen € 6.908 per jaar, en voor overige ontvangers (zoals vrienden of kennissen) € 2.769 per jaar.

4. Particuliere lening opgeven bij de Belastingdienst

Leen je geld bij je ouders, vrienden of bekenden om in je eigen woning te steken?

Dan ben je verplicht de onderhandse lening zelf op te geven bij de Belastingdienst.

Normaal gesproken doet de bank of kredietverstrekker dit. Geef het leenbedrag, de looptijd van de lening en het rentepercentage door.

Je mag de rente onder bepaalde voorwaarden aftrekken van de inkomstenbelasting in box 1. De Belastingdienst stelt de volgende eisen:

Het geleende bedrag dient voor de aankoop, renovatie, of het onderhoud van een eigen woning.
De rente moet marktconform zijn, vergelijkbaar met die van een bank of andere kredietverstrekker.
De rente moet daadwerkelijk worden betaald; kwijtschelding maakt deze niet langer aftrekbaar.
De lener mag niet je fiscale partner zijn, tenzij de lening wordt gebruikt voor een woning waar je apart gaat wonen.
De lening moet binnen 30 jaar worden terugbetaald.

Leen je geld voor een ander doel dan je eigen huis? Dan mag je de lening aftrekken van je vermogen in box 3.

Vaak betaal je hierdoor minder belasting over je spaargeld en beleggingen.

5. Onderhandse lening en betalingsverplichting

Leen je geld, bijvoorbeeld als autofinanciering? Dan ga je een betalingsverplichting aan. In dat opzicht verschilt een particuliere lening niet van een lening bij een bank of kredietverstrekker.

De BKR-toets beschermt je tot op zekere hoogte, zodat je geen betalingsverplichting aangaat die je niet kunt nakomen.

Bij een onderhandse lening moet je er dus zeker van zijn dat je het bedrag ook kunt terugbetalen.

Heb je zelf geld uitgeleend aan een familielid, vriend of bekende, maar betaalt degene de lening niet (op tijd) terug?

Dan kun je de volgende stappen ondernemen:

Neem contact op met de degene die het geld geleend heeft. Geef aan dat de betaling niet (op tijd) is binnengekomen. Vraag hen of haar om alsnog te betalen binnen een bepaalde periode.
Kan de lener je niet direct betalen? Spreek dan een betalingsregeling af. Leg de regeling schriftelijk vast. Maak duidelijk in hoeveel termijnen het bedrag moet worden afbetaald, en op welke data.
Blijft de persoon in gebreke, dat wil zeggen dat hij of zij nog steeds niet betaald? Stuur dan een aangetekende brief waarin je het geld terugeist. Geef degene de gelegenheid om tot een bepaalde datum het bedrag terug te betalen.
Heb je alles geprobeerd, maar blijft de schuldenaar in gebreke? Dan kun je naar de rechter gaan. Het is belangrijk dat je de gemaakte afspraken over de onderhandse lening wel op papier hebt staan. Ook een schuldbekentenis op papier of per mail is rechtsgeldig.

Voordelen particuliere lening en kanttekeningen

We geven je hieronder een overzicht van de belangrijkste voordelen en kanttekening van een onderhandse lening.

Voordelen en kanttekeningen voor degene die het geld uitleent

Je leent geld van iemand die je goed kent. Dat schept vertrouwen. Het geeft vaak een fijn gevoel om een familielid, vriend of dierbare op deze manier te kunnen helpen.
Vertrouwen is natuurlijk mooi, maar zekerheid en duidelijkheid zijn zeker bij een onderhandse lening erg belangrijk. Maak dus altijd duidelijke afspraken met de lener en leg deze schriftelijk vast.
Leen daarnaast natuurlijk geen geld uit dat je zelf niet kunt missen.
Zorg verder dat je goed op de hoogte bent van de financiële situatie van de persoon aan wie je geld leent. Vraag eventueel om loonstroken, een jaaropgaaf of een inkomensverklaring van de Belastingdienst en een overzicht van zijn/haar BKR registratie.
Vraag je af waarom diegene van jou wil lenen en niet bijvoorbeeld van een bank of kredietverstrekker. Als iemand al schulden of een negatieve BKR registratie heeft, doe je er verstandiger aan deze persoon te verwijzen naar de schuldhulpverlening. Zo komt er een structurele oplossing voor de financiële problemen.

Voordelen en kanttekeningen voor degene die het geld leent

De lening wordt niet bij het BKR geregistreerd en degene die jou geld leent hoeft jouw BKR-gegevens niet te toetsen. Dit lijkt een voordeel, maar is het vaak juist niet. Je loopt het risico dat je meer leent dan je kunt terugbetalen. En als je de lening niet (op tijd) kunt terugbetalen, leidt dat vaak tot een verstoorde relatie met het familielid of de vriend van wie je leent. Leen dus alleen als je zeker weet dat je het geld kunt terugbetalen.
Lenen van een familielid, vriend of bekende is geen oplossing als je schulden hebt. Een nieuwe lening brengt je van de regen in de drup. Hulp zoeken bij de schuldhulpverlening brengt je verder dan nog meer lenen.

Toch liever een lening afsluiten bij een bank of kredietverstrekker? We helpen je graag verder.

Veelgestelde vragen onderhandse lening

Hieronder beantwoorden we de meest gestelde vragen over onderhandse leningen.

Veelgestelde vragen over de onderhandse lening

Wat is een onderhandse lening en hoe werkt het?

Een onderhandse lening is een lening waarbij je geld leent van individuen zoals familieleden, vrienden of kennissen, in plaats van een financiële instelling zoals een bank. De voorwaarden worden rechtstreeks tussen jou en de geldschieter onderhandeld.

Wie kan ik benaderen voor een onderhandse lening?

Voor een onderhandse lening kun je familieleden, vrienden, collega's of andere bekenden benaderen die bereid zijn om je geld te lenen.

Wat zijn de voor- en nadelen van een onderhandse lening ten opzichte van een lening bij een bank?

De voordelen van een onderhandse lening zijn onder andere flexibele voorwaarden, geen kredietcontrole en vaak lagere rentetarieven. Nadelen kunnen onder meer mogelijke spanningen in persoonlijke relaties en minder juridische bescherming omvatten.

Hoe stel ik een overeenkomst op voor een onderhandse lening?

Om een overeenkomst voor een onderhandse lening op te stellen, moeten de betrokken partijen de leenvoorwaarden, zoals het geleende bedrag, de rente, de aflossingsvoorwaarden en eventuele zekerheden, schriftelijk vastleggen en ondertekenen.

Wat zijn belangrijke overwegingen voordat ik een onderhandse lening afsluit?

Voordat je een onderhandse lening afsluit, is het belangrijk om de financiële situatie van zowel de geldlener als de geldschieter te evalueren, duidelijke afspraken te maken over de terugbetaling en rente, en indien nodig juridisch advies in te winnen om de overeenkomst te waarborgen.

Hoeveel geld mag je onderhands lenen?

Aan een onderhandse lening zit geen wettelijk maximumbedrag verbonden. Je mag zoveel lenen als de geldschieter bereid is uit te lenen. Houd er wel rekening mee dat je een marktconforme rente moet betalen. Is de rente te laag, dan kan de Belastingdienst het verschil als schenking aanmerken.

Hoe geef ik een onderhandse lening op bij de Belastingdienst?

Gebruik je de onderhandse lening voor je eigen woning? Dan geef je de lening op via je aangifte inkomstenbelasting. Vermeld het leenbedrag, de looptijd en het rentepercentage. De rente kun je onder voorwaarden aftrekken in box 1. Gebruik je de lening voor een ander doel, dan geef je deze op als schuld in box 3.

Is een onderhandse lening rechtsgeldig?

Ja, een onderhandse lening is rechtsgeldig. Zelfs een mondelinge afspraak geldt juridisch als overeenkomst. Toch is het verstandig om de afspraken schriftelijk vast te leggen. Een simpele schuldbekentenis via e-mail, WhatsApp of brief is al voldoende als bewijs bij een eventueel conflict.

Bronnen

Disclaimer:

Bij Financer begrijpen we het belang van transparantie en objectiviteit als het gaat om financiële beslissingen. Het is belangrijk op te merken dat Financer zelf geen kredietverstrekker is.

In plaats daarvan zijn we een vergelijkingssite die een breed scala aan financiële producten en diensten analyseert en vergelijkt om consumenten te helpen weloverwogen beslissingen te nemen.

Onze focus ligt op het verstrekken van waardevolle informatie en het bieden van inzicht in verschillende opties die beschikbaar zijn op de markt.

Bovendien hanteren we strikte redactionele richtlijnen om ervoor te zorgen dat onze beoordelingen en aanbevelingen objectief en onpartijdig blijven, zodat onze lezers betrouwbare informatie ontvangen waar ze op kunnen vertrouwen.

Financer Talks

Heb je een vraag over dit onderwerp? Stel deze aan de community.

Bekijk alles

Vergelijk topkredietverstrekkers

vanaf 5,4% JKP

9 opties

Gratis · Vrijblijvend

Bekijk mijn tarief

Vergelijk topkredietverstrekkers

vanaf 5,4% JKP

9 opties

Bekijk mijn tarief

5 tips voor een onderhandse lening

Onze toewijding aan transparantie

We onderzoeken

We vergelijken

Hoe we verdienen

Ontdek de voordelen van onderhandse leningsconstructies

5 tips voor het afsluiten van een onderhandse lening