Hypotheek statistieken Nederland

Hypotheek statistieken Nederland: de stand van de markt

Hypotheek statistieken Nederland laten vooral één ding zien: de woningmarkt is opnieuw duurder, groter en zwaarder gefinancierd geworden. Volgens het CBS groeide de woninghypotheekschuld in 2025 naar €935,9 miljard. Dat is €48,1 miljard meer dan een jaar eerder.

Deze pagina is gemaakt als citeerbare bron voor journalisten, onderzoekers en iedereen die snel betrouwbare hypotheek cijfers Nederland nodig heeft. Je vindt hier geen commerciële vergelijkingstool en geen affiliate-aanbevelingen. Alleen cijfers met een primaire bron.

Lees de bedragen altijd in context. DNB rapporteert bijvoorbeeld hypotheekschuld bij Nederlandse financiële instellingen, terwijl het CBS de bredere woninghypotheekschuld van huishoudens gebruikt. Beide cijfers zijn nuttig, maar ze meten niet exact hetzelfde.

Kerncijfers hypotheken in Nederland

Dit zijn de belangrijkste cijfers om de hypotheekmarkt snel te duiden. De jaartallen verwijzen naar de meest recente bronpublicatie die in juni 2026 beschikbaar was.

Totale hypotheekschuld in Nederland

De hypotheekschuld Nederland is afhankelijk van de brondefinitie. Het CBS rapporteert voor huishoudens een woninghypotheekschuld van €935,9 miljard in 2025. Dat bedrag steeg met €48,1 miljard ten opzichte van 2024.

DNB kijkt in het dashboard woninghypotheken naar hypotheken op de balans van Nederlandse financiële instellingen. Eind 2025 ging het daar om ruim €890 miljard. Dat DNB-cijfer is bruto en houdt geen rekening met spaartegoeden die bij spaarhypotheken worden opgebouwd om later af te lossen.

Ten opzichte van het bbp is het beeld iets genuanceerder. Bij DNB daalde de hypotheekschuld bij Nederlandse financiële instellingen van ongeveer 100% van het bbp begin 2012 naar 75% eind 2025. Bij het CBS liep de bredere schuldquote juist licht op van 79,2% in 2024 naar 79,4% in 2025.

Wie financiert de Nederlandse hypotheekmarkt?

Banken blijven de grootste hypotheekverstrekkers, maar de markt is breder geworden. DNB meldt dat banken eind 2025 ruim €628 miljard aan woninghypotheken op de balans hadden. Dat is 71% van het totaal bij Nederlandse financiële instellingen.

Institutionele beleggers, zoals pensioenfondsen, verzekeraars en beleggingsinstellingen, hadden eind 2025 ruim €174 miljard aan hypotheken op de balans. Zij zijn daarmee na banken de grootste groep hypotheekfinanciers.

Overige financiële instellingen hadden nog bijna €88 miljard aan woninghypotheken. Dat segment is sinds 2012 fors kleiner geworden, onder meer doordat banken gesecuritiseerde hypotheken vaker op hun eigen balans houden.

Gemiddelde hypotheek Nederland en aanvraagvolume

HDN registreert naar eigen zeggen zo goed als alle hypotheekaanvragen in Nederland. In 2025 gingen er 563.582 hypotheekaanvragen via het HDN Platform. Dat was 16,5% meer dan in 2024 en een recordniveau.

Van alle aanvragen hadden er 344.303 betrekking op de aankoop van een woning. Dat is 61% van het totaal. De niet-kopersmarkt, vooral oversluiten en verhogen, was goed voor 219.279 aanvragen, oftewel 39%.

Kopers vroegen gemiddeld €373.000 hypotheek aan. Dat is 3,7% meer dan in 2024. De gemiddelde woningwaarde in de HDN-data kwam uit op €512.000, een stijging van 4,9%.

Starters: meer lenen, minder betaalbare woningen

Starters hadden in 2025 volgens HDN 171.958 hypotheekaanvragen. Daarmee waren ze goed voor iets minder dan de helft van de kopersmarkt, maar hun aandeel daalde met 3,4%.

Het betaalbare segment werd kleiner. In 2025 viel nog maar 1 op de 5 aangekochte woningen binnen het starterssegment met een marktwaarde onder €300.000. Een jaar eerder was dat nog 1 op de 4.

Starters moesten gemiddeld €45.000 eigen geld meenemen. Ook gingen ze ruim 5% meer lenen ten opzichte van hun inkomen. Dat past bij het bredere beeld van DNB en AFM: bij starters sluit meer dan de helft een lening af met een LTV boven 90%.

Bestaande verplichtingen tellen mee bij de hypotheektoets. Denk aan studieschuld, private lease, creditcards en andere leningen. Voor uitleg over registraties kun je onze pagina over BKR registratie gebruiken.

Huizenprijzen en transacties

Bestaande koopwoningen waren in 2025 gemiddeld 8,6% duurder dan in 2024, blijkt uit CBS en Kadaster. Het aantal transacties steeg met 15,6% naar 238.695 verkochte bestaande koopwoningen.

Het Kadaster meldde voor heel 2025 een gemiddelde woningprijs van €480.000. In 2024 was dat €451.000. In het vierde kwartaal van 2025 lag de gemiddelde woningprijs op €486.000.

De meest actuele maandpublicatie op het moment van schrijven laat zien dat de markt in 2026 nog steeds stijgt, maar rustiger. In mei 2026 waren bestaande koopwoningen 4,4% duurder dan een jaar eerder. De gemiddelde transactieprijs in die maand was €487.383.

NHG: grens, kosten en bereik

De NHG-grens stijgt in 2026 naar €470.000. Voor energiebesparende voorzieningen geldt een verruimde grens van €498.200, mits het extra bedrag volledig aan die maatregelen wordt besteed.

De borgtochtprovisie blijft in 2026 0,4% van het geleende bedrag. Op een hypotheek van €470.000 is dat €1.880. NHG noemt daarnaast dat ruim 40% van alle consumenten met een koopwoning in Nederland een hypotheek met NHG heeft.

NHG is vooral relevant omdat het risico voor de geldverstrekker lager is. Daardoor kan de rente lager uitvallen dan bij een vergelijkbare hypotheek zonder NHG. Of dat voor jouw situatie geldt, hangt af van woningwaarde, inkomen, risicoklasse en voorwaarden.

Hypotheekrente, LTV en leennormen

DNB schrijft dat de gemiddelde rente bij nieuw afgesloten hypotheken via banken vanaf 2022 weer is gestegen door het aangepaste ECB-beleid tegen inflatie. Voor concrete maandlasten blijft het verstandig rente, aflosvorm en looptijd samen te bekijken.

DNB en AFM waarschuwden in 2026 tegen het verruimen van leennormen. Hun monitor laat zien dat de gemiddelde LTV van hypotheken net boven 50% ligt, terwijl 8% van de hypotheken een LTV boven 90% heeft.

Bij starters is de druk hoger. Meer dan de helft sluit een hypotheek af met een LTV boven 90%. Starters benutten gemiddeld 92% van hun maximale LTI, doorstromers 83%. Dat maakt starters gevoeliger voor rente, inkomensveranderingen en bijkomende kosten.

Aflossingsvrij blijft een groot deel van de markt

Aflossingsvrije hypotheken blijven belangrijk in de Nederlandse hypotheek cijfers. De AFM schrijft dat in 2026 circa 45% van de totale hypotheekschuld aflossingsvrij is. DNB en AFM noemen in hun monitor dat aflossingsvrije leningen nog bijna 40% van de hypotheekschuld vormen.

Het verschil zit in definities en bronmomenten, maar de boodschap is hetzelfde: aflossingsvrij is nog steeds groot. Het toezicht kijkt vooral naar betaalbaarheid op lange termijn, herfinanciering en het risico dat huishoudens bij pensionering of renteherziening minder ruimte hebben.

Nieuwe aflossingsvrije hypotheken komen sinds 2013 meestal niet meer in aanmerking voor hypotheekrenteaftrek. Ook is in de sector afgesproken dat nieuwe aflossingsvrije delen doorgaans tot maximaal 50% van de woningwaarde worden verstrekt.

Woningbezit en woonlasten

Begin 2025 stonden er bijna 8,3 miljoen woningen in Nederland, volgens het Compendium voor de Leefomgeving op basis van CBS-data. Van de totale woningvoorraad was 57,5% in eigen bezit en 42,4% een huurwoning.

Dat betekent niet dat elk huishouden even makkelijk kan kopen. De verdeling verschilt sterk per gemeente. In Amsterdam was 69,0% van de woningen huur, terwijl in veel kleinere gemeenten koopwoningen juist duidelijk domineren.

CBS meldde daarnaast dat huishoudens met een eigen woning in 2024 gemiddeld 16,3% van hun inkomen kwijt waren aan woonlasten. Voor private huurders was dat 30,0%. Dat verklaart waarom kopen financieel aantrekkelijk kan blijven, zelfs als de instapprijs hoog is.

Methodologie en brongebruik

Voor deze pagina gebruiken we primaire bronnen of bronpublicaties die rechtstreeks op CBS-data steunen. Waar definities verschillen, noemen we de bron expliciet. Daardoor kun je cijfers correct citeren zonder appels met peren te vergelijken.

Voor hypotheekschuld gebruiken we zowel CBS als DNB. CBS is breder voor huishoudens, DNB is scherper voor balansen van Nederlandse financiële instellingen. Voor aanvraaggedrag gebruiken we HDN, omdat HDN vrijwel alle hypotheekaanvragen in Nederland registreert.

De pagina is bedoeld om jaarlijks in Q1 te verversen zodra CBS, DNB, Kadaster, HDN en NHG hun nieuwe jaarcijfers hebben gepubliceerd. Tussentijdse maandcijfers, zoals de CBS/Kadaster-prijsindex, kunnen eerder wijzigen.