Schulden voorkomen: 13 tips die echt werken

Beter voorkomen dan genezen. Die spreuk geldt zeker voor schulden.

Schulden maken gaat snel, maar schulden aflossen is vaak een stuk lastiger. Volgens het CBS hadden op 1 januari 2025 maar liefst 724.000 Nederlandse huishoudens geregistreerde problematische schulden. Dat is 8,6% van alle huishoudens.

Nog zorgwekkender: van die groep zit 66% al minimaal drie jaar achtereen met schulden. Wie er eenmaal in zit, komt er steeds moeilijker uit.

Soms is het nodig om tijdelijk schulden te maken, bijvoorbeeld om je bedrijf uit te breiden of te investeren in vastgoed. Maar in de meeste gevallen kun je schulden voorkomen met de juiste aanpak.

13 tips om schulden te voorkomen

Hoe kun je schulden voorkomen? Hieronder delen we 13 praktische tips waarmee je schulden voorkomt en grip houdt op je geld.

1. Begin direct met afbetalen

Heb je een lening of achterstallige rekening? Start zo snel mogelijk met aflossen. Hoe langer je wacht, hoe hoger de kosten door oplopende rente.

Elke maand dat je uitstelt, betaal je extra. Maak aflossen daarom prioriteit nummer één in je maandbudget.

2. Koop niet op afbetaling

Promoties met 'koop nu, betaal later' zijn verleidelijk, maar verhogen je risico op schulden flink.

Vraag jezelf altijd af: heb ik dit product echt nodig? En heb ik voldoende spaargeld om het direct te betalen?

Kun je het niet cash betalen? Dan kun je het je waarschijnlijk niet veroorloven. Vermijd kopen op afbetaling waar mogelijk.

3. Pas op met dure abonnementen

Een telefoonabonnement met 'gratis' smartphone klinkt aantrekkelijk. Maar de werkelijkheid is anders.

Overweeg een prepaid variant of sim-only abonnement. Je houdt makkelijker overzicht en geeft niet meer uit dan nodig.

Moet je toch een abonnement afsluiten? Vergelijk aanbieders en lees de voorwaarden goed door.

4. Gebruik je creditcard bewust

Een creditcard biedt flexibiliteit, maar kan ook een valkuil zijn. Je kunt makkelijk tot duizenden euro’s op krediet uitgeven zonder dat je het direct merkt.

Even snel betalen met een creditcard voelt simpel, maar geeft geen goed overzicht van je werkelijke uitgaven.

Overweeg of een prepaid creditcard beter bij je past. Daarmee kun je alleen uitgeven wat je zelf hebt opgeladen.

Bekijk de beste prepaid kaarten

5. Betaal je rekeningen op tijd

Het is niet leuk om een envelop te openen met hoge rekeningen. Maar uitstel maakt het alleen maar erger.

Hoe langer je rekeningen laat liggen, hoe hoger de kosten door aanmaningen, incassokosten en rente. Maak er een gewoonte van om je post direct te openen en rekeningen meteen te betalen.

Zet een herinnering in je telefoon als dat helpt.

6. Houd automatische afschrijvingen bij

Noteer wanneer je automatische afschrijvingen plaatsvinden en hoeveel je betaalt. Zo weet je precies hoeveel geld er op je rekening moet staan en wanneer.

Dit voorkomt verrassingen bij de kassa of een onverwacht rood staande rekening.

Met een huishoudboekje app kun je makkelijk het overzicht bewaren en automatische afschrijvingen inplannen.

7. Maak een budget

Maak een overzicht van al je inkomsten en uitgaven. Denk ook aan lidmaatschappen, abonnementen, verzekeringen en afbetalingsregelingen.

Een goede budgetmethode is de 50/30/20 regel:

Deze verdeling geeft je direct inzicht in waar je geld naartoe gaat.

Leer effectief budgetteren

8. Pas je uitgaven aan op je inkomen

Het kan gebeuren dat je inkomen daalt, bijvoorbeeld door een baan die wegvalt of minder uren werken.

Het belangrijkste is dan dat je uitgaven en inkomen in verhouding blijven. Dat kan betekenen: minder uit eten, een goedkoper telefoonabonnement, sportschool lidmaatschap opzeggen of zuiniger boodschappen doen.

Blijf realistisch. Als je inkomen met 30% daalt en je leeft op dezelfde voet verder, kom je onvermijdelijk in de schulden.

9. Check of je recht hebt op toeslagen

Veel Nederlanders laten geld liggen waar ze recht op hebben. Denk aan zorgtoeslag, huurtoeslag, kindgebonden budget of kinderopvangtoeslag.

Ga naar toeslagen.nl en check welke regelingen voor jou gelden. Ook je gemeente biedt soms extra ondersteuning bij een laag inkomen.

Deze toeslagen kunnen honderden euro’s per maand schelen en voorkomen dat je in de rode cijfers belandt.

10. Bespreek je financiële situatie

Voel je dat de situatie lastig wordt? Bespreek het met je partner, familie of een goede vriend.

Schulden en geldproblemen zijn geen schande. Ruim 724.000 huishoudens in Nederland hebben er mee te maken. Door er open over te praten, kun je samen naar oplossingen zoeken.

Houd je alles voor jezelf? Dan gaat je gezin door met uitgeven en stapelen de schulden zich verder op.

Je kunt ook anoniem bellen met de Geldtelefoon: 0800-8115 (gratis).

11. Leer sparen

Wil je iets kopen dat veel geld kost? Stel de aankoop dan uit tot je er genoeg voor gespaard hebt.

Een vuistregel van het Nibud: probeer 10% van je maandinkomen opzij te zetten. Begin klein als dat niet lukt, zelfs €25 per maand helpt al.

Een goede spaarrekening met een hogere rente maakt sparen aantrekkelijker.

Vergelijk spaarrekeningen

12. Bouw een financiële buffer op

Tegenslagen komen altijd onverwacht: een kapotte wasmachine, autoreparatie of plotselinge medische kosten.

Met een financiële buffer hoef je niet te lenen voor dit soort onverwachte uitgaven. Probeer minimaal drie maanden aan vaste lasten als buffer op te bouwen.

Lees meer over je buffer opbouwen

13. Vergroot je inkomen

Zoek naar mogelijkheden om extra geld te verdienen. Denk aan een bijbaan, freelance werk, of extra uren bij je huidige werkgever.

Ook online zijn er manieren om bij te verdienen, zonder dat je veel van huis weg hoeft te zijn.

Ontdek manieren om extra geld te verdienen

Gevolgen van schulden

Geld lenen is tegenwoordig eenvoudiger dan ooit. Je dient online een aanvraag in en de lening wordt snel uitbetaald.

Maar het grootste gevaar van schulden is dat je rente moet betalen. Daardoor wordt je bestedingsruimte kleiner en worden geldproblemen oplossen steeds lastiger.

De gevolgen van schulden gaan verder dan alleen financiële stress:

Toch schulden? Zo pak je het aan

Heb je al schulden en vraag je je af: hoe kom je van schulden af? Stel het oplossen niet uit.

Maak afspraken over betalingsregelingen met je schuldeisers en houd je eraan. Het zou zonde zijn als er extra kosten bijkomen door incassobureau’s of deurwaarders.

Bij beginnende schulden kun je vaak zelf actie ondernemen:

Hulp bij uitzichtloze schulden

Kun je de controle niet meer bewaren? Neem dan contact op met de schuldhulpverlening in je gemeente.

Schuldhulpverlening is gratis en werkt als volgt:

Schaam je niet om hulp te vragen. Ruim 724.000 huishoudens kampen met hetzelfde probleem.

Soorten schulden in Nederland

Er zijn veel soorten schulden. Hieronder de meest voorkomende:

Schulden opvragen bij het BKR

Geen idee waar je precies schulden hebt? Vraag het op bij het Bureau Krediet Registratie.

Bij het BKR kun je gratis een overzicht aanvragen van al je geregistreerde kredieten en eventuele achterstanden.

Zo breng je je administratie op orde en kun je gericht aan de slag met aflossen.

Lees meer over verjaring van schulden